World Food Day : जगात 73 कोटी लोक उपाशी, तरीही 105 कोटी टन अन्न कचऱ्यात…

World Food Day Global Statistics प्रत्येक व्यक्ती वर्षाला 79 किलो अन्न वाया घालवते, दरवर्षी ६३ कोटी टन अन्न फेकलं जातं

World Food Day 2026 : एका बाजूला जगभरातील कोट्यवधी लोकांना पुरेसे अन्न मिळत नाही, तर दुसऱ्या बाजूला दरवर्षी अब्जावधी टन अन्न वाया जाते. हे अन्न केवळ ताटात उरलेले नसते; तर शेतात काढणी न झालेली पिके, साठवणुकीत खराब होणारे धान्य, बाजारात पोहोचण्यापूर्वी नासणारा शेतमाल आणि घरांमध्ये किंवा हॉटेलमध्ये फेकून दिलेले अन्नही त्यात समाविष्ट असते. म्हणजेच, अन्नाची नासाडी ही केवळ वैयक्तिक सवयींची समस्या नसून शेतीपासून ते ग्राहकांपर्यंतच्या संपूर्ण पुरवठा साखळीशी संबंधित आहे. १६ ऑक्टोबर रोजी साजऱ्या होणाऱ्या जागतिक अन्न दिनानिमित्त, जगात किती अन्न वाया जाते, कोणत्या देशांमध्ये अन्नाची नासाडी रोखण्यासाठी कठोर नियम आहेत आणि या समस्येवर मात करण्यासाठी आपण काय करू शकतो हे समजून घेऊया….

सोन्यात गुंतवणूक करणाऱ्यांना मोठा झटका! SEBI चे निर्बंध लागू, काय परिणाम होणार?

जगात दरवर्षी किती अन्न वाया जाते?

संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रमाच्या (UNEP) 2024 च्या अहवालानुसार, 2022 मध्ये जगभरातील घरांमध्ये, खाद्यसेवा क्षेत्रात आणि किरकोळ बाजारपेठांमध्ये मिळून अंदाजे 105 कोटी टन अन्न वाया गेले. ग्राहकांसाठी उपलब्ध असलेल्या एकूण अन्नापैकी हे प्रमाण सुमारे 19 टक्के होते. याशिवाय, शेतापासून दुकानापर्यंतच्या प्रवासात सुमारे 13 टक्के अन्नाची हानी होते, असा अंदाज आहे. अन्न वाया जाण्यामध्ये घरांचा वाटा सर्वाधिक आहे. अहवालातील आकडेवारीनुसार, 2022 मध्ये वेगवेगळ्या क्षेत्रांमध्ये झालेल्या अन्नाची नासाडीत घरांमध्ये सुमारे 63.1 कोटी टन, खाद्यसेवा क्षेत्रात 29 कोटी टन तर, किरकोळ दुकानांमध्ये 13.1 कोटी टन अन्नाची नासाडी झाल्याचे समोर आले. म्हणजेच सरासरी प्रत्येक व्यक्ती वर्षाला सुमारे 79 किलो अन्न वाया घालवले गेले. विशेष म्हणजे, ही समस्या केवळ श्रीमंत देशांपुरती मर्यादित नाही. तर, वेगवेगळ्या उत्पन्न गटांतील देशांमध्ये घरगुती अन्न कचऱ्याच्या दरडोई प्रमाणात अपेक्षेपेक्षा कमी तफावत असल्याचे UNEP नमूद केले आहे.

अन्नाची नासाडी करण्यात कोणते देश आघाडीवर?

कोणता देश सर्वाधिक अन्न वाया घालवतो, याचे उत्तर एकूण अन्न कचऱ्याचे प्रमाण आणि दरडोई अन्न कचरा या दोन निकषांनुसार बदलते. मोठी लोकसंख्या असलेल्या देशांमध्ये एकूण अन्न कचरा अधिक असू शकतो; तर काही कमी लोकसंख्येच्या देशांमध्ये दरडोई प्रमाण जास्त असू शकते. 2024 मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या देशनिहाय अंदाजांनुसार, एकूण अन्न कचऱ्याचे प्रमाणात चीनमध्ये अंदाजे 10.9 कोटी टन, भारतात  अंदाजे 7.8 कोटी टन, अमेरिकेत अंदाजे 2.5 कोटी टन तर, इजिप्तमध्ये हे प्रमाणा अंदाजे 1.8 कोटी टन होते. ही तुलना एकूण प्रमाणावर आधारित आहे, दरडोई कचऱ्यावर नाही. दरडोई आकडेवारी एक वेगळेच चित्र दर्शवते. याच यादीतील मालदीव, सेशेल्स आणि सीरियासारख्या देशांमध्ये घरगुती अन्न कचऱ्याचा अंदाज अधिक आहे. परंतु, हे आकडे सर्व देशांमध्ये एकसमान आहेत असे मानले जाऊ शकत नाही. कारण, अनेक देशांमध्ये नियमित आणि विश्वसनीय राष्ट्रीय माहितीचा अभाव आहे, असेही UNEP ने नमूद केले आहे. World Food Day 2026

अन्नाची नासाडी रोखण्यासाठी कोणत्या देशांचे कठोर नियम?

काही देशांनी अन्न वाया जाणे कमी करण्यासाठी कायदे, दंड आणि स्वतंत्र कचरा व्यवस्थापन प्रणाली लागू केल्या आहेत. मात्र, प्रत्येक देशातील नियम वेगळे आहेत. काही ठिकाणी उरलेले खाण्यायोग्य अन्न दान करणे बंधनकारक आहे, तर काही देशांमध्ये अन्न कचऱ्याचे स्वतंत्र संकलन आणि पुनर्वापर यावर भर दिला जात आहे.

देशात पहिल्यांदाच ‘खुशी विभाग’ सुरू होणार? लोकांच्या हॅप्पीनेसवर मोजली जाणार प्रगती…

फ्रान्स : उरलेले अन्न दान करण्याचा नियम

फ्रान्समध्ये, 2016 च्या कायद्यानुसार मोठ्या अन्न विक्रेत्यांना उरलेले खाण्यायोग्य अन्न नष्ट करण्याऐवजी दान करणे बंधनकारक आहे. त्यांना अन्न मदत संस्थांसोबत करार करणे आवश्यक आहे. नियम मोडल्यास दंडाची तरतूद आहे. गरजूंपर्यंत खाण्यायोग्य अन्न पोहोचावे, हे सुनिश्चित करणे हा या कायद्याचा उद्देश आहे.

दक्षिण कोरिया : जितका कचरा, तितके शुल्क

दक्षिण कोरियाने घरगुती आणि व्यावसायिक अन्न कचऱ्याच्या स्वतंत्र संकलन आणि पुनर्वापरासाठी एक प्रणाली स्थापित केली आहे. अनेक ठिकाणी, लोक त्यांच्याद्वारे निर्माण होणाऱ्या अन्न कचऱ्याच्या प्रमाणानुसार शुल्क भरतात. यूएनईपीच्या अहवालात दक्षिण कोरियाच्या प्रणालीचा उल्लेख, नियमन, जनजागृती आणि पुनर्वापर यांचा मेळ घालणाऱ्या प्रणालीचे उदाहरण म्हणून केला आहे.

चीन : गरजेपेक्षा जास्त ऑर्डर करण्यावर आळा

चीनने 2021 मध्ये अन्नाची नासाडी रोखण्यासाठी एक कायदा लागू केला. यानुसार, रेस्टॉरंट्सना ग्राहकांना गरजेपेक्षा जास्त ऑर्डर करण्यापासून परावृत्त करण्यासाठी आणि अन्नाच्या नासाडीबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. काही प्रकरणांमध्ये, नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या व्यवसायांना दंड आकारला जाऊ शकतो.

जपान : अन्न कचऱ्याची नोंद आणि पुनर्वापर

तर, जपानमध्ये मोठ्या अन्न व्यवसायांना अन्नाच्या नासाडीची नोंद करणे आणि ती कमी करणे बंधनकारक आहे. या कायद्यासोबतच, अन्नाचा वापर जनावरांचे खाद्य किंवा खत म्हणून करण्यास प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि लोकांमध्ये जागरूकता निर्माण करण्याचे प्रयत्नही केले जात आहेत.

ब्रँडेड वस्तू वापरणारे खरंच कॉन्फिडंट असतात? साध्या वस्तू वापरणाऱ्यांची मानसिकता कशी असते?

संबंधित बातम्या